Yaşamın her alanında birlikte, dayanışmayla: Ortak Yaşam Ekososyal Kooperatifi

Seferi Keçi’nin geçen sayısında “büyük dertlere küçük çareler” başlığıyla, piyasanın zorluklarına rağmen sürdürülebilir bir tarımsal üretim, sağlıklı gıdaya erişim, adil bir istihdam ve eğitim gibi yaşamsal dertler karşısında bizim gibi sıradan insanların el birliğiyle ürettiği “küçük” çarelere yer vermiştik. Selçuk’ta EFEST’te hiç aklımızda yokken özgün bir örnekle tanıştık. Ortak Yaşam Ekososyal Kooperatifi. Her derde çare olma iddiasıyla yola çıkan bu kooperatifi, yöneticisi Hakan Çalışkan’dan dinledik. Önce kendinizi tanıtır mısınız?– Ben, Hakan Çalışkan; iletişim mezunu bir basın-yayın-iletişim emekçisiyim. 2019 Haziran’da Ortak Yaşam Kooperatifi’nin 15’inci Genel Kurulu’nda 4 yıllık dönem için yönetim…

okumaya devam

Permakültür: Yaşamı yeniden tasarlamak

Hele bir de içinize işlemeye başladıysa, permakültür size neler yaptırmaz… Evinizdeki sifonun haznesinin içine pet şişe koydurarak küçülttürür; evinizin yönüne göre önünüzden geçen güneşle neler yapabilirsiniz diye kafa patlatırken bulursunuz kendinizi. Yağmurdan su hasadı yaptırtır; çöpe atılan organik çöpleri “bu solucana, bu bokaşiye, bu sokaktaki tek bıyık kediye” diye ayırtır. Zenginlik ya da büyük yok oluş20’li yaşlarımda aklımı duş alırken ayaklarımdan akan köpüklü suya takmıştım. Şehrin tonlarca atık suyu büyük beton borularla denize akardı. Sanki suyu birileri sürekli üretiyormuş gibi, faturası ödendiği müddetçe ben temizdim, her şey yolundaydı. Sanayileşmeden ve…

okumaya devam

‘Şenlik ve festivallerle Selçuk’un tarım ürünlerini tanıtıyor, küçük üreticiye destek oluyoruz’

Gökçealan’da “Şerefine Salkım Hanım Şenliği’nde tanıdık bir yüze, önceki dönemde Seferihisar Belediyesi’nde Tarımsal Hizmetler Müdürü olarak görev yapan Şerafettin Budak’a rastladık. Budak şimdi Selçuk Belediye Başkan Yardımcısı. Kendisine tarım ürünleri üzerinden düzenlenen şenliklerin üreticiye faydasını sorduk: – Şen Şeftali Şenliği yaptınız. Ardından Şerefine Salkım Hanım Üzüm Şenliği. Bu şenliklerden beklentiniz ne?– Bu festivaller ve şenlikler özellikle tarımsal ürünlerin tanıtılması, böylelikler ürünlerin pazarda gördüğü değerin artırılması amacıyla yapılıyor. Ayrıca günübirlik de olsa küçük üretici için bir pazar oluşturarak ekonomisine katkı sağlıyor. Bir günlük deyip geçmeyin, bu ciddi bir katkı gerçekten. Öyle…

okumaya devam

Tarladan sofraya: Topluluk destekli tarım

Topluluk destekli tarım grupları aracılara giden değerin çiftçiler ve tüketiciler arasında bölüştürülerek çiftçilerin daha çok kazanmasını, tüketicilerin de eşdeğer ürünleri daha ucuza almasına yol açar. Bu bir dayanışma ekonomisidir. Kırılmış olan sosyal bağları kurar. Ürünlerin büyük ölçüde zincir mağazalarda satıldığı bir sistemle karşı karşıyayız. Tüketici aldığı ürünün nasıl üretildiği bilgisine sahip değil. Zincir marketler ve gıda şirketleri için bu ürünlerin en ucuza alınması ve satıldığında en yüksek kâr getirmesi tek ilkedir. Marketlerde gördüğünüz elma, üzüm yakından değil, büyük miktarlarda yakıt harcanarak Şili’den getirilebilmektedir. Daha çok fosil yakıt kullanılmakta, tüketiciler zincir…

okumaya devam

Üzümün ve şarabın kısa tarihi

Üzümün bir anavatanından söz etmek gerekirse, burası eskiden düşünüldüğü gibi Hazar Denizi ile Karadeniz arası ya da nokta atışla Gürcistan değil kuzey yarımkürenin değişik yerlerindeki ılıman iklim kuşağı olabilir. Hatta bu konuda yeni bir genetik çalışma üzümün anavatanın bir Citta Slow kenti olan Erzurum Uzundere olabileceğini ileri sürmekte. İnsanlık tarihi kadar eski, mitolojilere ve din kitaplarına girecek derecede insanoğlu için önemli bir ürün olan üzüm ve üzümgillerin tarihini günümüzden neredeyse 9000 yıl öncesine hatta daha da geriye götürmek olasıdır. Zira daha jeolojik zamanlarda Vitaceae ailesine ait yabani türlerin ortaya çıkmış…

okumaya devam

Seferi Kadınlar Kooperatifi: Sıfır atık, onarıcı tarım, adil kazanç…

Kooperatifler küçük üreticilerin güçlerini birleştirerek, üretim maliyetlerinden pazarlama imkânlarına kadar pek çok alanda, tek başına altından kalkamayacakları sorunları aşmasını sağlayan bir örgütlenme modeli olmaya devam ediyor. En çok da kadın üreticilerin kooperatife ihtiyacı var. Görünmeyen emeğiyle “ev işi” denilen yükü omuzlayan, çoğu zaman bu bitmeyen iş yükü yüzünden eve hapsolan, kapının dışına adım atıp iş hayatına girdiğinde ise pek çok engelle karşılaşan kadın üretici, zaten bir adım geriden başlıyor. Kooperatif çatısı altındaki dayanışma, bu mesafeyi kapatmakta da güç veriyor kadın üreticiye.Sevindirici bir gelişme, Türkiye’de kadın kooperatiflerinin sayısı hızla artıyor. Aile,…

okumaya devam

Küçük üreticisiz tarımsal kalkınma, kooperatifsiz küçük üretici olmaz

Kooperatif denince ilk akla gelen tarımsal amaçlı kooperatifler oluyor. Türkiye’de tarımın iflasın eşiğine gelmesiyle, üretici de ayakta kalabilmek için birlikte durma ihtiyacını daha fazla hissediyor. Ülkemizde topraklarında hem kurumsal bir geçmişe hem de bundan çok daha derin bir kültürel köke sahip olan kooperatifler yeniden canlanıyor. Kooperatifçiliğin köylüye derman olmasını zorlaştıran etkenleri aşmak, mevcut yapıyı daha dinamik ve işlevli hâle getirmek bu durumda daha da önem kazanıyor. Tüm bunları, Köy-Koop yöneticisi Neptün Soyer’le konuştuk.   “Biz imece ruhunu, kültürünü kaybetmişiz. Oysaki kooperatifler bunun ta kendisi. Dolayısıyla kendi örgütlenme anlayışına da baştan…

okumaya devam

Temiz ve adil gıda için gıda toplulukları

“Başarılı örnekler oldukça çoğalan, kendi içinden yenilerini türeten bir yapı gıda toplulukları. Topluluk destekli tarım sayesinde üreticilerimiz daha fazla üretebilmeye başladılar. Biz de sağlıklı, nasıl üretildiğini bildiğimiz ürünleri kullanıyoruz artık mutfaklarımızda.Maalesef dünyayı kurtaramayız ama kendi çevremizi değiştirebiliyoruz bir nebze. Bu da içimizi rahatlatıyor.” Tarım ülkesiyiz, kendimize yeteriz, aç kalmayız diyoruz ama patates kuyruklarında sıralandığımız günleri de gördük sonunda. Ülkede tarım bu noktadayken sağlıklı gıdaya ulaşmak da giderek büyüyen bir sorun hâline geliyor. İşte bu noktada, tek tek tüketicilerin bir araya geldiği, küçük üreticiyle doğrudan iletişime geçtiği, üretimi yönlendirerek sağlıklı ve…

okumaya devam

Üretici, mandalinada geçmişe özlem duyuyor

Ege Bölgesi’ni, özellikle de Seferihisar yakınlarını belli mevsimlerde ziyaret eden insanların, bölgeden ayrılırken genelde zihninde hep aynı görüntü kalır. Uçsuz bucaksız bir turuncu… Bu eşsiz görüntünün sebebi tabii ki mandalina. Sadece manzarasına bakanlar için bu görsel şölen pek çok farklı güzellik sunsa da, arka planında bin bir detayı içinde barındıran koca bir ekonomi söz konusu. Bu ekonominin ilk ve belki de en önemli unsuru ise üreticiler. Ülkemiz tarımı için mandalinanın önemi hepimizin malûmu. Bazı bölgelere gelince konunun önemi daha da artıyor. Seferihisar söz konusu olunca tepe noktalara ulaşıyor. Özellikle tarım…

okumaya devam